بلک باکس ( Black Box Theater )

امروزه توجه به هنرهای نمایشی خصوصا سینما و تئاتر در جوامع جهانی افزایش چشمگیر را نشان می دهد. به طوری که روزانه بر تعداد افرادی که در این زمینه فعالیت داشته و همچنین به تعداد مخاطبین آن افزوده می گردد. این مطلب موجب رشد نیاز مراکز گوناگون به فضاهای تخصصی جهت آموزش، تمرین و استفاده گروه های هنری گردیده است. علاوه بر اماکنی همچون سالن های سینما و تئاتر که عامه مردم با آنها آشنایی دارند. فضاهای دیگری نیز برای استفاده گروه های نمایشی موجود می باشد که بلک باکس نیز از آن جمله است.

بلک باکس ها پدیده ای نوین می باشند. ریشه در جنبش هنری آوانگارد* اروپا داشته و ظهور آنها به دهه ۱۹۶۰ میلادی باز می گردد. این سالن همانطور که از نام آن پیداست عموما فضایی ساده مکعبی (در اندازه های متفاوت) با دیوارهای مشکی رنگ و کفی صاف است. سادگی این فضا از جهت ایجاد صحنه های نمایشی متنوع و ارتباط با مخاطبین دارای اهمیتی ویژه است.

ویژگی های بلک باکس :

مهمترین ویژگی های این فضاها را می توان موارد زیر دانست:

فضای ساده مکعبی شکل فاقد عناصر اضافی

دیوارهای رنگ شده یا پوشش داده شده به رنگ سیاه

کف عموما صاف و فاقد سن یا گرادیان بندی

قابلیت حمل و جابه جایی تمام تجهیزات، ادوات و صندلی ها

سالن بلک باکس

زمانی که تهی بودن یک مزیت است:

این سوال پیش خواهد آمد که چرا زمانی که میتوان سالنی زیبا با تجهیزات و دکوراسیون حرفه ای داشت باید خود را در فضایی مکعبی، ساده و خالی آن هم با رنگ مشکی محصور نماییم!؟.

برای پاسخ به این سوال باید به ماهیت وجودی بلک باکس واقف بود. هدف از تهیه چنین فضایی باز گذاشتن دست کارگردانان نمایش ها است تا آن طور که نیاز دارند و فارغ از محدودیت ها و مزاحمت هایی که به لحاظ ساختار ثابت و عموما تغییر ناپذیر سالن های نمایش سنتی با آنها مواجه می گردند نسبت به تحقق هر آنچه در ذهن دارند اقدام نمایند. این فضا نقش بومی سفید که به نقاش اجازه جاری نمودن هر ایده و طرحی را می دهد برای فعالین عرصه تناتر بر عهده دارد.

سیاه بودن رنگ سالن بلک باکس یا غیبت رنگ ها به حضار حس فضایی در هیچ کجا را القا می نماید. این امر موجب می گردد ذهن اشخاص راحتتر بتواند با توجه به روند اجراها خود را در فضایی که صاحب اثر، نمایش خود را در آن نوشته و تنظیم نموده احساس نماید. از طرفی رنگ مشکی فضا تمرکز تماشاچیان را روی بازیگران و صحنه نمایش دو چندان می نماید. در اجراهایی که در Black Box برگزار می گردد عموما فاصله تماشاگران تا بازیگران بسیار کم است. این ویژگی باعث ایجاد حس نزدیکی بیشتر با اجرا می گردد. همچنین بازیگران خود را از نظر توانایی اجرای مناسب در مقابل بینندگان بهتر محک خواهند زد.

پرتابل بودن سالن به منظور بالا بردن هر چه بیشتر انعطاف فضا برای هر نمایش و اجرایی است. به طوری که با جابه جایی تجهیزات صوت، نور، ادوات صحنه و حتی جایگاه تماشاگران می توان اجراهایی به شدت متنوع و معطف را پیاده نمود.

تنوع در چیدمان با ظرفیت های متفاوت

موارد کاربرد Black Box برای اماکن گوناگون:

با توجه به توضیحات پیش گفته مشخص است سالن نمایش بلک باکس برای مراکزی که نیاز به تغییرات بسیار در فضا با توجه به نیاز کاربران دارند کاربرد خواهد داشت. مراکز فرهنگی و دانشگاه ها را میتوان اصلی ترین اماکنی نامید که وجود بلک باکس در آن ها لازم می نماید. چرا که این مراکز میزبان فستیوال ها، تیم های نمایش و دانش جویان متعدد با ایده های گسترده می باشند. ممکن است در این مراکز تا ده اجرا در روز نیز روی صحنه روند. که نیازمند امکان اعمال تغییرات سریع و با کمترین هزینه در کلیت فضا است. لذا احتمالا سالن نمایشی با معماری معمول و غالبه فیکس پاسخگو این دست نیاز ها نباشد.

اجرای نمایشی در بلک باکس دانشگاه

از طرفی از آنجا که بلک باکس فاقد تجهیزات الکتریکال یا معماری پیچیده است تجهیز آن نیازمند هزینه ای به شدت کمتر نسبت به سالن های سنتی است. این مطلب برای مراکزی که بودجه محدود داشته اما خواهان فضاهای نمایش هستند امتیازی بزرگ محسوب می گردد.

اما بسیاری مراکز ترجیح می دهند هر دو سالن اصلی مجهز و بلک باکس را همزمان در اختیار داشته باشند. از این طریق می توان دو نمایش را همزمان برگزار نمود. و از طرفی نمایشهای تمرینی را در سالن Black Box برگزار کرده و زمانی که به آمادگی و پختگی لازم رسید آنرا به سالن اصلی برای نمایش به تماشاگران بیشتر منتقل نمود.

الکتروویژن؛ طراح و مجری سالن های بلک باکس :

شرکت الکتروویژن افتخار همکاری با مراکز گوناگون جهت پیاده سازی سالن های بلک باکس تئاتر را در کارنامه خود دارد. سالن هایی که میزبان هنرمندان و هنرجویان گرامی در نقاط مختلف کشور می باشند. و بستری برای رشد و پیدایش استعدادهای هنری ایجاد نموده اند. در صورتی که پیرامون طراحی و تجهیز بلک باکس مجموعه خود نیازمند مشاوره هستید کارشناسان ما پاسخگو شما خواهند بود.

*آوانگارد: به هنرمندان یا آثاری گفته می شود که ماهیتی تجربی، رادیکال یا نوآورانه داشته و در یک دوره خاص، پیشروترین مضامین را در آثارشان استفاده کرده و اغلب موسس جنبش یا سبکی نوین بوده اند.

بیشتر بخوانید :

پروژه طراحی و تجهیز

Black Box ; A Versatile Theater